Cây thuốc có tên là Xáo tam phân (tên khoa học là
Paramignyatrimera), thành phần chủ yếu trong cây là courmarin và
triterpenoid, ngoài ra còn có các thành phần flavonoid, saponin,
alcaoid.
![]() |
|
Cây Xáo tam phân phơi khô.
|
Theo Viện Dược liệu TW, các thí nghiệm trên chuột nhắt
cho thấy loại cây này có tác dụng độc (ức chế, tiêu diệt) trên 5 dòng tế
bào ung thư là ung thư gan Hep- G2, ung thư đại tràng HTC116, ung thư
vú MDA MB231, ung thư buồng trứng OVCAR-8, ung thư cổ tử cung Hela.
Chúng có tác dụng mạnh nhất với 2 dòng tế bào ung thư gan Hep- G2 và ung
thư cổ tử cung Hela. Thí nghiệm lâm sàng cũng cho thấy, cây xáo tam
phân ít độc tính, khá an toàn khi sử dụng.
Trước đó, tháng 5/2012, tin đồn về cây thuốc chữa bách
bệnh ở núi Hòn Hèo (xã Ninh Vân, Thị xã Ninh Hòa) lan truyền khiến hàng
trăm người đổ xô vào rừng tìm cây thuốc. Ngay sau đó các cơ quan chức
năng tỉnh Khánh Hòa đã nhanh chóng vào cuộc để ổn định tình hình và
khuyến cáo người dân không nên dùng thuốc khi chưa có thông tin cụ thể.
Song việc mua bán cây Xáo tam phân vẫn diễn ra khá nhộn nhịp không chỉ ở
xã Ninh Vân. Cây Xáo tam phân bị khai thác triệt để, từ rễ, thân, cành,
lá, giá bán cũng lên đến 500.000 đồng/kg loại khô. Một số đối tượng lợi
dụng giá cao, người mua nhiều (nhất là ở các tỉnh khác) trộn những rễ
cây, thân cây… khác vào để trục lợi.
Với kết quả lâm sàng trên, Sở y tế Khánh Hòa đang đề
nghị Bộ y tế và Viện Dược liệu TW tiếp tục nghiên cứu thực tế trên người
và đề nghị tỉnh chỉ đạo các địa phương có biện pháp bảo vệ nguồn và
phát triển nguồn gene cây Xáo tam phân, tránh bị khai thác quá mức như
hiện nay.
